Moim zadaniem było bardzo częste wyciągnięcie ID meczu, który musiał na raz (AND) być zgodny z żądaną datą, nazwą drużyny pierwszej oraz drugiej. Informacji do warunków dostarczał system. Oprócz daty, są to dane tekstowe, więc połączyłem je ze sobą CONCAT i stworzyłem z nich sumę md5. Indeks, po którym baza szukała, był już krótszy od warunków, bo zawierał zawsze 32 znaki. Pierwszym warunkiem koniunkcji zawsze była suma md5 wymienionych wcześniej pól rekordu, nazwałem to suma kontrolna rekordu, potem faktyczna wartość pól, aby w razie zdublowania sumy kontrolnej (czego się nie spodziewamy, bo zakres wariacji jest ogromny, ale dla idei) wybrać prawidłowy rekord. Do tej pory wystarczało…

Gdy baza rozrasta się, problemem staje się wyszukiwanie. O ile suma kontrolna to już krok w stronę optymalizacji, dla >100k rekordów, baza danych potrzebowała co najmniej 0.05 sekundy na zwrócenie wyniku. Postanowiłem dodać odcisk palca sumy kontrolnej. Najlepszym rozwiązaniem okazało się dodanie jednego bajtu, który zrobił magię w bazie danych. Jedno pole TINYINT – 8 bitów, zakres 0-255 bez znaku. Założenia odcisku palca:

• jest wartością liczbową oraz zajmuje tylko jeden bajt, aby oszczędzić miejsca w rekordach oraz indeksach bazy danych,
• nie musi być uniwersalny (unikalny), a jedynie grupować odciski palców w mniejsze, a liczniejsze zbiory.

Rozwiązanie, które zastosowałem przy generowanu odcisku palca sumy kontrolnej, również nie jest skomplikowane:

1. Odcisk palca to suma kolejnych znaków sumy kontrolnej rekordu, gdzie 0 – 9 zachowują swoje wartości, a litery [a-f] przyjmują kolejno [10-15], dokładnie jak w przeliczaniu pojedynczych wyrazów systemu liczbowego o podstawie 16 (HEX) na dziesiętny.
2. Skoro jest to suma, to wartość minimalna jest dla samych zer, zatem MIN = 0.
3. Wartość maksymalną można stworzyć podając same maksymalne wartości F, zatem MAX = 480.
4. 480 mieści się na 9 bitach (min. 2 bajty, zakres 0-65535 bez znaku, tracimy 65055 wartości), dzieląc liczbę przez 2 tracimy unikalność odcisku dwukrotnie, ale zmieścimy się na ośmiu bitach, czyli jednym bajcie – możemy użyć typu TINYINT (zakres 0-255 bez znaku, nasza to 0-240), zatem tracimy tylko 15 niewykorzystanych wartości.

Przeprowadzamy testy naszego rozwiązania.

Stwórzmy przykładową tabelę danych test_md5_index, która będzie przechowywała wartości tekstowe w polach data_content, data_content2, data_content3. Tabela może zawierać pole dodatkowe, ale te trzy będziemy wykorzystywać w naszym wyszukiwaniu. Ważnym jest to, że warunkiem jest koniunkcja (AND), dlatego możemy stworzyć sumę (analogicznie do sumy logicznej) md5 jako odcisk palca tych pól, który zapiszemy w data_sum varchar(32). Dodatkowo stworzymy odcisk palca odcisku palca – jednobajtowe pole data_sum_index TINYINT.

Od razu zakładamy klucz podstawowy na data_id oraz klucz dla zapytania, który będzie go wykorzystywał, czyli szukanie wspólnie po data_sum_index oraz data_sum.

CREATE TABLE test_md5_index (
  data_id INT(11) UNSIGNED NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  data_sum_index tinyint(1) UNSIGNED NOT NULL,
  data_sum VARCHAR(32) NOT NULL,
  data_contents text NOT NULL,
  data_contents2 text NOT NULL,
  data_contents3 text NOT NULL,
  PRIMARY KEY (data_id),
  KEY data_index (data_sum_index, data_sum)
) ENGINE=MyISAM DEFAULT CHARSET=utf8 AUTO_INCREMENT=1;

Pora stworzyć funkcję, która przeliczy nam nowy, krótszy odcisk palca na podstawie poprzedniego:

CREATE FUNCTION TestIndexChecksum(sSum VARCHAR(32)) RETURNS TINYINT
BEGIN
 
  DECLARE sSumPart VARCHAR(1);
  DECLARE iSumPart TINYINT;
  DECLARE iSum SMALLINT DEFAULT 0;
  DECLARE i INT;
 
  IF (SELECT sSum NOT REGEXP '^([a-z0-9]){32}$') THEN RETURN 0; END IF;
 
  SET i = 1;
 
  WHILE i <= LENGTH(sSum) DO
    SET sSumPart = SUBSTR(sSum, i, 1);
    SET iSumPart = (SELECT (CASE WHEN sSumPart = 'a' THEN 10 WHEN sSumPart = 'b' THEN 11 WHEN sSumPart = 'c' THEN 12 WHEN sSumPart = 'd' THEN 13 WHEN sSumPart = 'e' THEN 14 WHEN sSumPart = 'f' THEN 15 ELSE 0 END));
 
    IF iSumPart = 0 THEN
      SET iSumPart = sSumPart;
    END IF;
 
    SET iSum = iSum + iSumPart;
    SET i = i + 1;
  END WHILE;
 
  RETURN iSum / 2;
END;

Aby przeprowadzać testy, stwórzmy sobie procedurę, która wstawi nam N losowo, jakkolwiek wypełnionych rekordów do bazy danych:

CREATE PROCEDURE TestIndexesPrepareTest(IN i INT)
BEGIN
  TRUNCATE TABLE test_md5_index;
 
  WHILE i > 0 DO
 
    INSERT INTO test_md5_index SET
      data_contents  = (SELECT REPLACE(CONCAT(RAND() * 32), ".", "")),
      data_contents2 = (SELECT REPLACE(CONCAT(RAND() * 32), ".", "")),
      data_contents3 = (SELECT REPLACE(CONCAT(RAND() * 32), ".", "")),
      data_sum = CONCAT(data_contents, data_contents2, data_contents3),
      data_sum_index = TestIndexChecksum(data_sum);
 
    SET i = i - 1;
  END WHILE;
END;

Po wykonaniu CALL TestIndexesPrepareTest(100000) mamy przygotowane małe środowisko testowe.

Przygotujmy kilka zapytań do bazy danych, wybieramy losowy rekord, na którym będziemy testowali wyniki. Wykonujemy zapytanie z ręcznie wpisaną wartością warunku wybranego rekordu, sprawdźmy, jak szybko zostanie odnaleziony:

SELECT * FROM test_md5_index WHERE data_sum = "24045771412594250684228176888212";

Average: ~0.0506 sec

SELECT * FROM test_md5_index WHERE data_sum_index = 68 AND data_sum = "24045771412594250684228176888212";

Average: ~0.0004 sec (UWAGA! Specjalnie w warunku nie użyłem zwróconej warości funkcji, tylko dałem ją na sztywno, ręcznie wpisaną – funkcja by była wykonywana dla każdego porównania rekordu z osobna!).

Nasze zapytanie działa znacznie szybciej (~120 razy dla 100k rekordów) kosztem niewielkiej pamięci – po 1 bajcie do rekordu oraz po 1 bajcie do jego indeksu.

Zapewne istnieją szybkie silniki indeksowania danych, natomiast, gdy jesteśmy skazani np. na InnoDB z założeń technicznych – nie oznacza, że się nie da.

Mam nadzieję, że komuś się przyda.

Zbudujmy przykładową strukturę bazy danych tagów, do której będziemy przypinać różne rzeczy – newsy, artykuły, galerie zdjęć, zdjęcia, cokolwiek.

Najprostsza tabela db_tags o polach:

• tag_id, UNSIGNED, aby zwiększyć zakres INT – wartości ujemne nie są nam porzebne. Oczywiście primary key oraz auto increment.
• tag_name, chociażby varchar(255)
• tag_count, UNSIGNED, INT, ponownie bez znaku, aby zwiększyć zakres, wartości ujemne są nam niepotrzebne. Tutaj będziemy przechowywać liczbę reprezentującą, ile razy użyto tagu do oznaczenia dowolnego zestawu informacji.

CREATE TABLE db_tags (
  tag_id INT UNSIGNED NOT NULL AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY ,
  tag_name VARCHAR(255) NOT NULL ,
  tag_count INT UNSIGNED NOT NULL
) ENGINE = INNODB;

Zastanówmy się, po czym będziemy sortować tagi. Warto założyć klucz na pole tag_count, znacznie przyspieszy późniejsze sortowanie wyników po najpopularniejszych tagach. Jeżeli chcemy sortować po liczbie występowań tagu oraz nazwie (aby chmura była alfabetycznie), warto założyć wspólny klucz na tag_name oraz tag_count. Osobiście sortowanie alfabetyczne zostawiam implementacji klasie tagów dla ksort(), bowiem zapytanie wyciągające tagi jest obarczone limitem, zatem wspólny klucz w bazie danych nie jest mi potrzebny – mniej danych w indeksach.

ALTER TABLE db_tags ADD INDEX (tag_count);

Tworzymy dowolną strukturę danych, która będzie podpinała się do naszych tagów. Pamiętajmy, że do tagów może podpinać się (a przynajmniej powinno, zależy od założeń początkowych projektu) wiele struktur jednocześnie. Wybrałem najbardziej pospolite – newsy w tabeli db_news.

CREATE TABLE db_news (
  news_id INT UNSIGNED NOT NULL AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
  news_title TEXT NOT NULL,
  news_content TEXT NOT NULL
) ENGINE = INNODB;

Pozostało nam stworzyć tabelę wiążącą nasze newsy z tagami (nie tagi z newsami). Tabelę nazwałem db_news_tags. Zawierać ona będzie tylko dwa pola przechowujące identyfikator newsa oraz przypisanego do niego tagu, zachowując typ danych wiążących, czyli INT UNSIGNED. Zakładam wspólny primary key dla obu pól.

• handler_item – klucz ID newsa,
• handler_node – klucz ID tagu.

CREATE TABLE db_news_tags (
  handler_item INT UNSIGNED NOT NULL,
  handler_node INT UNSIGNED NOT NULL,
PRIMARY KEY (handler_item, handler_node)
) ENGINE = INNODB;

Buduję relacyjną bazę danych. Gdy jakiś tag zostanie usunięty, bądź gdy jakiś news zostanie usunięty, automatycznie powinien zniknąć wpis z tabeli db_news_tags, zatem używamy kluczy obcych:

ALTER TABLE db_news_tags ADD FOREIGN KEY (handler_item) REFERENCES db_news (news_id) ON DELETE CASCADE;
ALTER TABLE db_news_tags ADD FOREIGN KEY (handler_node) REFERENCES db_tags (tag_id) ON DELETE CASCADE;

Tak zaprojektowaną strukturę danych mogę spokojnie używać do przechowywania danych. Pozostaje kwestia obliczania ilości występowań tagów. Istnieją co najmniej dwie szkoły.

1. Każda zmiana danych w db_news_handler wywołuje procedurę liczącą tagi. Trzeba mieć na uwadze, że tagi są przeliczane od początku mielenie bazy, ale de facto proces odbywa się po kluczach. Zaletą rozwiązania jest to, że przy bardzo rozbudowanych strukturach (np. liczymy tylko aktywne i widoczne tagi) procedura uwspólnia nam warunki podliczania, używając jej w wielu miejscach nie musimy się martwić o redefiniowanie triggerów.
2. Dla przedstawionego przykładu w tym poście wystarczy inkrementacja licznika przy dodaniu i dekrementacja przy usunięciu tagu. W większości przypadków właśnie takiego rozwiązania powinno się używać.

Luźny komentarz techniczny (problems, tips & tricks): Aby ominąć problemy wynikłe z założenia w punkcie pierwszym, równie dobrze możemy napisać procedury, które inkrementują/dekrementują liczbę tagów w zależności od warunków (np. tylko wtedy, kiedy tag jest aktywny i widoczny w serwisie). Nikt nie powiedział, że procedury muszą liczyć wszystko od początku możemy się na takie rozwiązanie zgodzić, rezygnujemy natomiast z synchronizacji licznika podczas zmiany warunków, wówczas podczas każdej zmiany warunków, trzeba przekręcić licznik od początku, zliczając wszystkie rekordy wg. ustalonych warunków ręcznie. Triggera należałoby również umieścić w UPDATE (zmiana stanu tagu, np. z niewidocznego na widoczny, z aktywnego na nieaktywny). I to jest najrozsądniejsze rozwiązanie.

W naszym przypadku ograniczymy się do dwóch triggerów, które będą trzymały rękę na pulsie w momencie przypisania tagu do struktury INSERT oraz zerwaniu przypisania DELETE. Zatem:

CREATE TRIGGER NewsTagsCountInsert AFTER INSERT ON db_news_tags
  FOR EACH ROW BEGIN
    UPDATE db_tags SET tag_count = tag_count + 1 WHERE tag_id = NEW.handler_node;
  END
 
CREATE TRIGGER NewsTagsCountDelete AFTER DELETE ON db_news_tags
  FOR EACH ROW BEGIN
    UPDATE db_tags SET tag_count = tag_count - 1 WHERE tag_id = OLD.handler_node;
  END

Komentarz: bardziej eleganckim w większej strukturze danych byłoby wywołanie procedur inkrementujących i dekrementujących licznik – wówczas wykonywalibyśmy procedury (nie zapytania) w wielu strukturach wiązanych (nie tylko newsy, a video, ankiety, etc). Zmiana implementacji liczenia tagów byłaby wówczas wiele prostsza – zmienialibyśmy tylko procedurę, a nie każdy TRIGGER z osobna, zatem:

CREATE PROCEDURE TagsCountIncrement(IN iTagID INT)
BEGIN
  UPDATE db_tags SET tag_count = tag_count + 1 WHERE tag_id = iTagID;
END
 
CREATE PROCEDURE TagsCountDecrement(IN iTagID INT)
BEGIN
  UPDATE db_tags SET tag_count = tag_count - 1 WHERE tag_id = iTagID;
END
 
CREATE TRIGGER NewsTagsCountInsert AFTER INSERT ON db_news_tags
  FOR EACH ROW BEGIN
    CALL TagsCountIncrement(NEW.handler_node);
  END
 
CREATE TRIGGER NewsTagsCountDelete AFTER DELETE ON db_news_tags
  FOR EACH ROW BEGIN
    CALL TagsCountDecrement(OLD.handler_node);
  END

Finalnie, z czystym sumieniem:

SELECT tag_name, tag_count FROM db_tags ORDER BY tag_count LIMIT 0, 50

Dziś postaram się opisać, jakie kroki trzeba wykonać, aby bezpiecznie usunąć zdublowane rekordy z bazy danych nie tracąc żadnych danych:

1. Tworzymy dwie kopie bazy danych lub tabel, na których będziemy pracowali. Najlepiej, aby pracować na drugiej kopii, nigdy na oryginale, a potem wdrożyć zmiany z drugiej kopii na oryginał. Przezorny zawsze ubezpieczony.
2. Analiza danych w tabeli. Musimy dokładnie wiedzieć jakie są relacje między tabelami, kiedy występują JOIN’y itp. Jeżeli rekordy są zdublowane, a posiadają ustalony ID, do których odwołuje się inny rekord z sąsiedniej tabeli, trzeba będzie w niej zmienić ID rekord zdublowanego na ID “substytuta”, bądź takiego rekordu, który nie spowoduje zmian w serwisie.
3. Wykonanie operacji usunięcia zdublowanych rekordów.

Po wykonaniu kroku pierwszego zabieramy się za kolejny. Jest to najważniejszy moment naszych operacji. Aby ułatwić zrozumienie problemu, podam przykład z życia. Aplikacja posiadała poważny błąd, który umożliwiał zdublowanie użytkowników, ściślej: można było zdublować username. Za każdym razem, gdy użytkownik się logował i pisał komentarze, był ich właścicielem, ale comment_author posiadały różne ID tego samego użytkownika. Zaraz po skopiowaniu bazy danych spróbowałem przepisać ID autorów komentarzy na pierwszy rekord identyfikujący użytkownika, jaki istnieje w tabeli użytkowników. Skonstruowałem zapytanie:

UPDATE cms_comments
JOIN cms_members AS user_original ON(user_original.user_id = comment_author)
SET comment_author = (
  SELECT user_first.user_id FROM cms_members AS user_first
  WHERE user_first.user_name = user_original.user_name
  ORDER BY user_first.user_id ASC LIMIT 0, 1)

Usunięcie zdublowanych użytkowników było już tylko formalnością. Teraz się okaże, dlaczego zależało mi na wyciągnięciu dokładnie pierwszego rekordu reprezentującego “unikalnego” użytkownika: poniższe zapytanie (ALTER IGNORE TABLE ADD UNIQUE) usunie wszystkie kolejne rekordy oznaczone jako duplicated:

ALTER IGNORE TABLE cms_members ADD UNIQUE INDEX(user_name);

Krótki komentarz z manuala do ALTER TABLE:

IGNORE is a MySQL extension to standard SQL. It controls how ALTER TABLE works if there are duplicates on unique keys in the new table or if warnings occur when strict mode is enabled. If IGNORE is not specified, the copy is aborted and rolled back if duplicate-key errors occur. If IGNORE is specified, only the first row is used of rows with duplicates on a unique key, The other conflicting rows are deleted. Incorrect values are truncated to the closest matching acceptable value.

Pisząc ostatnie posty związane z bazami danych, mam nadzieję, że komuś się przydadzą.

Badamy:

SELECT 1+2+3
>> 6

SELECT 1+2+NULL
>> NULL

SELECT COALESCE( NULL, 0 )
>> 0

Zatem analogicznie do powyższego przykładu:

UPDATE users SET user_points = user_points + COALESCE((SELECT SUM( ... ) WHERE ...), 0)

Punkty użytkownika już zawsze będą się sumowały poprawnie :-)

1. Zebrać potrzebne dane za pomocą SELECT‘a, co sprawiłoby, że zajęta zostanie niepotrzebna pamięć w środowisku PHP podczas przypisania rezultatu do zmiennej.
2. Wykonać SET z podzapytaniem, ale potrzebnych mi było kilka kolumn z sąsiedniej tabeli, podzapytanie może zwrócić tylko jedną określoną wartość.
3. Wykonać JOIN przy update, czego niestety wówczas nie potrafiłem zrobić.

Kartkując manual nie natrafiłem się w standardowej dokumentacji na nic konkretnego, aż nie spojrzałem na bardzo przydatne komentarze użytkowników. Okazało się, że przy UPDATE można wykonywać dowolne JOIN‘y, schemat jest następujący:

UPDATE TABLE JOIN another_table SET ...

W tym momencie mamy do dyspozycji wszystkie pola z dołączonej tabeli. Bardzo przydatne.

Przykład z życia.

Miałem za zadanie odznaczyć typy bukmacherskie na trafione, nietrafione, odwołane z przyczyn odwołania całego meczu piłkarskiego oraz te, które jeszcze nie mogą zostać oznaczone jako trafione lub nie, gdyż mecz się jeszcze nie odbył.

UPDATE typer_tickets_items
LEFT JOIN typer_events ON(event_id = item_event)
SET item_status = (
CASE
WHEN event_status IS NULL THEN NULL # mecz nie zostal rozegrany
WHEN event_status = -1 THEN -1 # mecz anulowany
WHEN event_status = item_bet THEN 1 # typ trafiony
ELSE 0 END # typ nietrafiony
) WHERE item_status IS NULL

Mam nadzieję, że komuś się przyda…

CASE Syntax:

Najprostsza struktura CASE’aprzedstawia się nastepująco:

CASE WHEN [conditions] THEN ... ELSE ... END

Składnia powinna rozpocząć się słowem kluczowym CASE, a zakończyć END. Pomiędzy znajdują się warunki WHEN oraz operacja zwrócenia odpowiedniej wartości, która po nich następuje THEN (mamy możliwość uwzględnić nieskończenie wiele warunków). Jeżeli żaden warunek nie zostanie spełniony możemy użyć opcjonalnie ELSE.

Przykłady z życia.

Wyobraźmy sobie, że mamy posortować listę aukcji przedmiotów na Allegro od najtańszych, do najdroższych. Należy założyć, że są 2 typy aukcji: kup teraz i licytacja. Pole licytacji w bazie danych zawiera największą zaproponowaną kwotę przez użytkowników w procesie licytacji, a cena kup teraz ustalana jest przez sprzedającego. Są to dwa różne pola w bazie danych, a jedno kryterium sortowania, dlatego trzeba scalić cenę w jedną, wybierając odpowiednią. Musimy przewidzieć sytuację, w której aukcja jest typu kup teraz oraz licytacji, wówczas jeżeli najwyższa oferta jest większa od ceny kup teraz, wówczas wybieramy pole z największa propozycją:

SELECT (
  CASE
    WHEN (auction_type = 'bidding' OR auction_price_bid > auction_price_buynow)
      THEN auction_price_bid
    ELSE auction_price_buynow
  END) AS auction_price

Stworzyliśmy pole auction_price, po którym można sortować aukcje od najtańszej do najdroższej i na odwrót.

Mam nadzieję, że krótki wpis przyda się początkującym. Nic więcej nie trzeba opisywać, temat wydaje się co najmniej trywialny.