Projektując serwisy zaczynam ostrożnie podchodzić do usability. Temat jest bardzo wrażliwy, każdy webmaster to inne zdanie. Dziś chciałbym przedstawić problem logowania do serwisu. Oprócz hasła, przy logowaniu używamy:

• standardowo nazwy użytkownika,
• w niektórych serwisach adresu email, rzadziej spotykane zjawisko.

W trosce o użytkowników w kilku moich serwisach zastosowałem możliwość logowania się na adres email lub nazwę użytkownika. Wszystko po to, aby ułatwić dostęp do ukrytej części witryny, aby nikt nie “zwątpił” bo nazwy użytkownika, lub adresu email, który podał przy zakładaniu profilu. Sam używam w sieci kilku adresów email oraz kilku prefixów i suffixów do nicka Athlan. Mam problem z zalogowaniem, gdy danie nie pasują, a potrzebuję dostęp tylko na chwilę.

Przygotujmy zatem tok myślenia programu, który pobierze dane, w zależności od tego, jakie dane podał użytkownik. Pomijam walidację hasła etc:

1. Wykrycie, czy nick jest adresem email.
2. Jeżeli tak, pobierz dane użytkownika po polu user_mail i zapisz je do zmiennej $aUser.
3. Jeżeli nie, pobierz dane identyfikując rekord po kluczu user_name i zapisz pobrane dane do zmiennej $aUser.

Jak możemy zauważyć, w obu przypadkach dane zapisujemy do tej samej zmiennej $aUser, więc możemy je dalej tak samo wykorzystywać. Różni się tylko pobieranie, dlateg nie trzeba w żadnym wypadku powielać kodu.

• Przykładowy kod logowania.

Jak słusznie zauważył devnull, należy wykluczyć możliwość użycia znaku małpy w loginie przy rejestracji użytkownika. Wyjaśnienie znajdziecie w komentarzach.

Dla programisty nie jest wiele pracy, a warto ułatwić dostęp użytkownikowi do serwisu. Usability na pierwszym miejscu ;-)

Dla niektórych wygasanie sesji jest zabezpieczeniem (banki, etc.). Realizując jeden z projektów oczekiwałem od systemu tego, aby użytkownik nigdy nie gubił sesji, gdy ma otwarte okno w przeglądarce. Dlaczego? Może dodaje posta, być może uzupełnia dość obszerny tekst na stronie. Gdy klika zapisz, przerzuca go do strony logowania, a cały tekst zniknął za sprawą tego, że jego przeglądarka nie zapisuje wartości pól formularza. Skąd to znamy.

Jak użytkownik gubi sesję?

1. Jego ciastko wygasa, więc serwer nie może go zidentyfikować z sesją.
2. Po jakimś czasie, choćby odtworzył ciastko, plik sesji znika z naszego serwera (garbage collection).

Rozwiązania:

1. Wydłużenie czasu wygasania ciastka i sesji.
2. Odświeżenie strony w interwale mniejszym, niż wynosi czas wygasania sesji i ciastka.

Rozmyślając nad podtrzymaniem sesji, próbowałem znaleźć wszystkie metody oraz wybrać najlepszą. Wszystkie sprowadzają się do “odświeżenia” strony lub jej fragmentu tak, aby nasz silnik wykonał tylko potrzebne session_start(); czyli podtrzymanie aktywności sesji. Jest kilka mniej lub bardziej zadowalających sposobów:

1. Odświeżenie całej strony.
   To może spowodować, że dane wprowadzane przez użytkownika w formularzu zostaną utracone. Ponad to, jeżeli użytkownik czyta newsy, denerwującym może być fakt, że lista nagle zostanie przescrollowana do góry (prócz opery).
2. Wysłanie requestu ajax w tle.
   Minusem jest to, że trzeba używać biblioteki ajax lub pisać dodatkowy kod javascriptu. Jeżeli ktoś na stronie używa jakiegoś ajaxa – co za różnica. Poza tym same plusy.
3. Odświeżanie ukrytej ramki iframe lub elementu frameset.
   Minusów usablity prawie brak. Brak potrzeby instalacji javascriptów i ajaxa. Odświeżacz powinien wysłać nagłówek Refresh lub odpowiedni metatag.

Sposób 3 wydaje mi się najlepszy. Można go ulepszyć w ten sposób, aby ramka nie wysyłała żądania zaraz po załadowaniu strony. Powodowałoby to podwójne requesty do serwera.

• Przykład z ukrytym iframe.
• Przykład z Advajax.
• plik ping.php wygląda wówczas następująco: aplikacje nie używające frameworków ingerujących w standardowe działanie sesji
  session_start(); header('Refresh: 60');

Zapewne znajdą się osoby, które powiedzą: a co z użytkownikami, którzy mają wyłączone ramki, lub ich przeglądarki w ogóle ich nie obsługują. Zapytam wówczas: a co z użytkownikami, którzy nie akceptują cisteczek (wówczas sesje nie są dla nich użyteczne, chyba, że użyjemy przesłyki jej identyfikatora w adresie url). Dopytam również: a co z użytkownikami, którzy mają wyłączony Javascript? Patologiczne przepadki się po prostu pomija ;)